اگر شما یک بازرگان یا تاجر باشید، دانستن اصطلاحات گمرکی برای شما یک ضرورت است. زیرا شما برای این که بتوانید بهتر معامله کنید و ارتباط بهتری با سایر بازرگانان داشته باشید باید تا حدودی با این اصطلاحات آشنا باشید. زنجیره کارهای اجرائی در بازرگانی خارجی در برگیرنده امور مختلف و متفاوت و در عین حال به هم پیوسته ای است که مدیران بازرگانی خارجی و تجار و کلیه اشخاص و شرکت هایی که به نحوی با واردات و صادرات کالا سروکار دارند لزوما از وقوف و کاربرد آن بی نیاز نمیباشند و بالطبع آگاهی از اطلاعات مورد نیاز در بازرگانی خارجی برای نامبردگان از ضروریات امر میباشد.
این جدول توسط مرکز بازرگانی ایران و روسیه (نوا پارس) با هدف ارائه مهم ترین اطلاعات و مقررات و مسائل مختلف در بازرگانی خارجی تهیه شده و حاوی اطلاعات، مفاهیم و واژههای بنیادی در مسائل اجرائی بازرگانی خارجی میباشد.
| کلمه | لغت معادل انگلیسی | تعریف |
|---|---|---|
| ارسال | Dispatch | فرستادن یا روانه کردن کالا به وسیله وسایل حمل و نقل |
| اظهار گمرکی | Custom Declaration | هرگونه اظهار یا عملی به هر شکل که مورد قبول یا تجویز گمرک باشد و اطلاعات یا جزییات مورد نیاز گمرک را ارائه دهد. |
| بارگیری | Loading | قراردادن بار (کالا) بر روی وسیله حمل و نقل برای حمل و نقل کاالا |
| بارنامه | Bill of Lading | بارنامه به عنوان سند حمل و مالکیت کالاست و ممکن است. به عنوان قرارداد حمل و رسید کالا نیز تلقی گردیده و قابل معامله (negotiable) و ظهرنویسی باشد. در بارنامه نامه فرستنده (Shipper)، گیرنده کالا (Consignee )، و اگر به حواله کرد صادر شده باشد (Consigned to order of) و محل بارگیری، مقصد کالا، تعداد بسته ها، شماره و علامت – وزن با ظرف، نوع کالا طبق آنچه فرستنده اظهار کرده، نام کشتی و هواپیما یا شماره سفر و پرواز شماره وسیله حمل و نقل، تاریخ صدور بارنامه و خصوصاً تصریح به اینکه کرایه پرداخت شده و یا در مقصد قابل پرداخت است درج شود. |
| بستهبندی | Packaging | عبارت است از تمامی اقلام و مواد به همان صورتی که وارد می شوند، برای بسته بندی ، چیدن و جدا کردن کالاها استفاده شده می شوند، به جز موادی مانند پوشال، کاغذ، پشم شیشه، تراشه و غیره که به صورت فله برای بسته بندی وارد می شوند. محفظه ها و بارچین ها نیز مستثنی هستند. |
| بیجک | Exit Permission | سندی است که توسط انباردار برای صاحب کالا و یا نماینده قانونی وی، پس از ترخیص کالا از گمرک و رؤیت پروانه سبز گمرکی، صادر می گردد. |
| بیمه نامه | Insurance Policy | سندی است که توسط شرکت بیمه به درخواست بیمه گذار برای پوشش خطراتی که مورد نظر است، در مقابل پرداخن حق بیمه ، صادر می شود. بیمه باربری از لحاظ مختصات کالای بیمه شده، متضمن شرح کالا، ارزش کالا طبق اسناد، پوشش بیمه ای مطابق با آنچه در اعتبار پیش بینی شده، تاریخ بیمه نامه های همزمان یا قبل از تاریخ حمل می باشد، یعنی تصریح به اینکه از تاریخ حمل قابل اجراست. |
| پروانه تردد | Permit Traffic | پروانه تردد، برگهای است که توسط سازمان راهداری و حمل و نقل جادهای برابر قانون تردد وسایل نقلیه خارجی از قلمرو جمهوری اسلامی ایران صادر میشود و مشخصات عملیات حمل و نقل و وسایل نقلیه خارجی، اعم از نام مرز ورودی و خروجی، طول و مسیر تردد، زمان سفر و مدت زمان مجاز رانندگی برای هر راننده و… وسیله نقلیه خارجی را تعیین میکند. این پروانه توسط نمایندگی سازمان راهداری و حمل و نقل جادهای در پایانههای مرزی صادر و در بدو ورود، به رانندگان وسایل نقلیه خارجی داده میشود و تردد وسایل نقلیه خارجی بدون همراه داشتن این پروانه تردد، در جاده های کشور ممنوع میباشد. |
| پروانه صادراتی | Export Permission | سندی است که توسط گمرک صادر میشود. صدور این سند به معنای آن است که عملیات ارزیابی به اتمام رسیده و صاحب کالا با گمرک تسویه حساب نموده و میتواند مقدمات خروج کالای خود را از گمرک فراهم نماید. |
| پیش فاکتور (پروفرما) | Performa Invoice | سیاهه خریدی است که متضمن اعلام شرایط از طرف فروشنده، درخصوص کالای مورد سفارش، شماره قرارداد، تاریخ قرارداد، شماره سفارش خریدار، مشخصات حمل، مشخصات و جزئیات کالا، بسته بندی ، شرایط پرداخت، مشخصات بانک فروشنده و خریدار، تاریخ حمل، تعیین و معرفی مرسسه بازرسی جهت اطلاع خریدار، راجع به تعرفه گمرکی، مدت اعتبار از تاریخ ثبت سفارش و نظایر آن می باشد. |
| ترخیص گمرکی | Custom Clearance | انجام تشریفات گمرکی لازم که اجازه میدهد کالا برای مصرف داخلی وارد، صادر یا تحت رویههای گمرکی دیگر قرار گیرد. |
| حمل و نقل بین المللی کالا | The international transport of goods | عبارت است از جابهجایی و حمل کالا از نقطهای در داخل کشور به نقطهای در کشور دیگر با رعایت قوانین و مقررات حاکم بر آن |
| خریدار | Buyer | شخص حقیقی یا حقوقی که طی توافقات صورت گرفته در ازای پرداخت مبلغ مورد توافق، کالا یا خدمات معینی را دریافت میکند. |
| درب خروج گمرک | Custom Exit door | وظیفه درب خروج گمرک کنترل نهایی اسناد، پروانه گمرکی و در صورت نیاز بازرسی مجدد کالا همچنین صدور مجوز بارگیری میباشد. بازرسی به عنوان نماینده رئیس گمرک بر کالای در حال خروج نظارت میکند و این نمایندگی این امکان و وظیفه را به او میدهد که همه عملیات انجام شده در بررسی و دریافت حقوق و عوارض از کالا و عملیات ارزش گذاری را مورد شک قرار دهد و خود راساً هر یک از عملیات را که ضروری تشخیص داد دوباره انجام دهد. |
| راهنامه زمینی | Convention on the Contract for the International Carriage of good by Road (CMR) | سندی است غیرقابل انتقال که حمل کننده با صدور آن متعهد می گردد در قبال کرایه، محموله یک وسیله نقلیه را از مبداء تا مقصد، حمل و تحویل گیرنده نماید. راهنامه کامیون سندى است که فقط جهت حمل کالا با کامیون مورد استفاده قرار گرفته و مخصوص متصدیان حمل مىباشد. این سند تحت مقررات کنوانسیون CMR یا مقررات بینالمللى حمل کالا از طریق جاده صادر مىگردد و حدود مسئولیت هاى متصدیان حمل و نقل جادهاى را مشخص مىنماید. |
| راهنامه هوایی | Airway Bill | این بارنامه در ۱۲ نسخه صادر میشود که ۳ نسخه آن اصلی و مابقی برای قسمتهای داخلی شرکت هواپیمایی مورد استفاده قرار میگیرد. نسخه اصلی اول برای شرکت حمل کننده یا صادر کننده For Carrier نسخه اصلی دوم برای گیرنده کالا For Consignee نسخه اصلی سوم برای فرستنده کالا For Shipper بارنامه هوایی یک رسید میباشد و سند قابل معامله و یا سند مالکیت کالا به تنهایی به حساب نمیآید و صاحب کالا پس از دریافت چنین بارنامهای و رسیدن کالا به مقصد به شرکت هواپیمایی مربوطه مراجعه و حواله تحویل کالا Delivery Order را دریافت مینماید. در بارنامه هوایی باید تاریخ پرواز و شماره پرواز همراه با مهر شرکت هواپیمایی وجود داشته باشد تا صاحب کالا از تاریخ رسیدن کالا آگاهی پیدا نماید. |
| رسید بانکی | Bank Receipt | سندی است که بانک در ازای واریز پول به حساب صادر میکند. |
| سیستم آسیکودا | ASYCODA (Automated System for Customs Data) | سیستم پردازش خودکار اطلاعات گمرکی است که در ایران با نام طرح نگار (نظام گمرکی اطلاعات رایانهای) شناخته میشود. این سیستم از جمله سیستمهای مدرن نظارتی و کنترلی گمرکهای جهان در بهینهسازی عملیات ترخیص کالا به حساب میآید. |
| صادرات قطعی | Outright Export | رویه گمرکی، شامل کالاهای مجاز است که از قلمرو گمرکی خارج شوند و در نظر است به طور دائم خارج از آن قلمرو بمانند. به استثناء کالاهایی که تحت روش استرداد یا تحت روش پردازش یا بازپرداخت حقوق و عوارض ورودی، صادر شدهاند. |
| صادرکننده | Exporter | به هر شخص حقیقی یا حقوقی که دارای کارت بازرگانی و یا مجوز وزارت بازرگانی (حسب مورد) بوده و اقدام به صدور کالا نماید، صادرکننده اطلاق میشود. |
| صدور | Issue | نوشتن و تکمیل ورقهای به منظور ترتیب آثار مخصوص بر آن مانند صدور پروانه گمرکی. |
| فاکتور | Invoice | فاکتور با عنوان سیاهه خرید نیز شناخته میشود. صورت حسابی است که به موجب آن هزینه کالا به حساب خریدار منظور میشود. سیاهه باید دارای این موارد باشد: تاریخ / نام و نشانی خریدار و فروشنده / شماره سفارش یا قرارداد / مقدار و شرح کالا / قیمت واحد / شرح هر گونه هزینه اضافی توافق شده که در قیمت واحد منظور نشده است / ارزش کل کالا / وزن کالا / تعداد بستهها / علایم و شمارههای حمل / شرایط تحویل و پرداخت / جزییات حمل |
| فروشنده | Seller | شخص حقیقی یا حقوقی که طی توافقات صورت گرفته در ازای ارائه کالا و یا خدمات معین، مبلغ مورد توافق را دریافت میکند. |
| فورواردر (مسئول حمل و نقل) | Forwarder | شخص حقوقی (شرکت) است که قرارداد حمل سراسری با مشتری منعقد مینماید. شرکتهایی که طرف قرارداد مستقیم با مشتری قرار میگیرند فورواردر محسوب میشوند. |
| قبض انبار | Warehouse Bill | قبض انبار، قبض رسید کالا میباشد که توسط انباردار و در مقابل دریافت کالا صادر میشود. این سند نشان میدهد که کالا به چه تعداد و یا چه وزنی در کدام انبار نگهداری میشود. |
| قبض باسکول | Scale Bill | سندی است که مؤید وزن کالاست و توسط مسئولین باسکولهای مستقر در گمرک صادر میشود. |
| کارنه تیر | Carnet TIR | کارنه تیر، دفترچهای است که بر اساس توافق انجام شده بین کشورهای عضو کنوانسیون بینالمللی گمرکی مربوط به حمل و نقل کالا در جادهها تنظیم شده است. این دفترچه در کشور مبدأ حمل صادر میشود و یک سند ترانزیتی بینالمللی کالا از راه زمینی و به موجب آن کالا از کشورهای بین راه تا مقصد تحت شرایط و ضوابط بدون انجام تشریفات و صدور سند گمرکی به طور ترانزیت عبور میکند. کالاهایی که به صحابت کارنه تیر حمل و نقل میشوند نیازی به انجام تشریفات ترانزیت و بازدید و کنترل کالا در مرز ورودی و خروجی در هر کشور نخواهند داشت. |
| کریر (حمل کننده) | Carrier | شخص حقوقی (شرکت) است که با انعقاد قرارداد حمل با شرکت فورواردر یا صاحب کالا و با قبول انجام عملیات حمل با استفاده از وسایل و تجهیزات در اختیار خود متعهد میگردد. |
| گمرک | Custom | سازمانی است دولتی که مسئول اجرای قانون گمرک و وصول حقوق و عوارض و همچنین مسئول اجرای سایر قوانین و مقررات مربوط به ورود، صدور، جابه جایی یا انبار کردن کالا است. |
| گواهی مبدأ | Certificate of Origin | گواهی مبدا، سند ویژهای میباشد که نمایانگر کالا است. در این سند مقام یا سازمانی که اختیار صدور آن را دارد، به طور صریح ارتباط کالا موضوع این گواهی را به کشور خاصی که مبدأ کالا است، تصدیق میکند. این گواهی همچنین شامل یک اظهارنامه از طرف سازنده، تولیدکننده عرضه کننده، یا شخص ذیصلاح دیگری میباشد. |
| لیست عدل بندی | Packing List | لیست عدلبندی، فهرستی است که محتویات هر بسته را با ظرف و خالص نشان دهد. |
| مرز گمرکی | Customs Frontier | مرز یک قلمرو گمرکی |
| موسسات بیمه | Insurance Institution | شرکت بیمهای که نام آن در قرارداد قید گردیده است و جبران خسارات احتمالی را به عهده دارد. |
| واردکننده | Importer | شخص حقیقی یا حقوقی که آوردن کالا یا فراهم سازی موجبات ورود کالا به قلمرو گمرکی را انجام میدهد. |
| کوتاژ | Cottage | عملیات ثبت اظهارنامهها در دفاتر گمرکی |
| حمل یکسره | Through Transport | حمل یکسره عبارت است از انتقال کالای گمرک نشده از گمرک مرز ورودی به گمرگ مقصد بارنامه حمل، در داخل کشور بدون تخلیه از وسیله حمل، تشریفات حمل یکسره غیر قطعی است. |
| تولیدکننده | Manufacturer | این شخص میتواند یک شخصیت حقوقی یا یک شخصیت حقیقی باشد. شخصیت حقیقی یعنی یک فرد، یک انسان و شخصیت حقوقی یعنی یک شرکت، یک سازمان، یک کارخانه و از این قبیل. تولیدکننده میتواند صادرکننده نباشد. مثل پسته کاران رفسنجان و زعفران کاران قائنات. |
| تأمین کننده کالا یا خدمات | Supplier | زمانی که یک شخص خریدار به طور مکرر از یک شخص دیگری خدمات و کالا خریداری میکند، شخص تأمین کننده سرویس و خدمات به یک Supplier برای مشتری خود تبدیل شده است و نقش مؤثری در موفقیت خریدار خود میتواند ایفا نماید. |
| ارزش گمرکی | Customs value | به معنی ارزش کالای وارد شده در گمرک هر کشور است. ارزش گمرکی شامل مواردی مثل بهای سیف (CIF) همراه با تمامی هزینههای مربوط به واریز و افتتاح اعتبار، حق استفاده از علامت بازرگانی، حق استفاده از نقشه و تمام هزینههای در ارتباط با کالا تا زمان ورود به اولین دفتر گمرگی است. |
| صورتحساب | Invoice | بعد از فروش کالا به خریدار، باید صورتحساب روی سربرگ فروشنده صادر گردد و دارای مشخصات دقیق کالا باشد از قبیل: نام کالا / مشخصات فنی / وزن کالا / قیمت واحد / قیمت کل / ترم خرید طبق اینکوترمز ۲۰۱۰ / شماره اعتبار اسنادی (اگر باشد) / نام خریدار / HS CODE کالا و موارد دیگر که طبق درخواست خریدار و شرایط قرارداد صادر میگردد. |
| کد کالا | HS CODE (HORMONIZED SYSTEM CODE) | یک سیستم کدگذاری استاندارد شده بینالمللی برای کالا است. دارای ۸ رقم میباشد و دارای اهمیت زیادی برای ترخیص صادراتی و ترخیص وارداتی است. به هر کالا یک کد داده شده است و توصیفی اجمالی از آن کالا را در بر دارد، تا کشورها بتوانند کالاهای وارده و صادره را به خوبی کنترل نمایند و حقوق ورودی گمرکی نیز به درستی اخذ شود و همچنین آمار و اطلاعات استخراجی صحیحتر به دست آید. |
| گواهی تولید | Certificate of manufacture | این سند زمانی درخواست میشود که کشور و شرکت تولیدکننده از اهمیت زیادی برای خریدار برخوردار باشد. لذا این گواهی را نیز از تولیدکننده یا فروشنده میخواهد که باید توسط مرجع ذیصلاح آن کشور صادر شود و تأیید کند که کالای موضوع قرارداد توسط شرکت طرف قرارداد تولید شده است. |
| گواهی آنالیز | Certificate of analysis | این سند زمانی درخواست میشود که آنالیز کالای تولید شده از اهمیت زیادی برخوردار باشد و باید کالا طبق آنالیز درخواستی خریدار تولید شود. این سند هم باید توسط یک سازمان ذیصلاح و مسئول صادر گردد. |
| شرکت های بازرسی | Inspection Company | این شرکتها کارشان این است که به دستور خریدار، کالا را از لحاظ کیفیت، وزن، تعداد، آنالیز و هر چیز دیگر بازرسی نمایند و نتیجه بازرسی را به خریدار اطلاع دهند. چون صاحبین کالا در مبدأ حضور ندارند و مطمئن نیستند که فروشنده به تعهداتش عمل کند. لذا از شرکتهای بازرسی میخواهند که معمولاً در مبدأ بارگیری کالا را طبق قرارداد کنترل نمایند، تا خریدار مطمئن شود کالا طبق قرارداد تولید، بارگیری و حمل میگردد. یکی از اسنادی که در حمل های بین المللی اهمیت فوق العادهای دارد و از اینکه سر خریدار ایرانی کلاه برود جلوگیری میکند، استفاده از خدمات یک شرکت بازرسی مطمئن است. |
| حمل شده روی عرشه | Shipped On Board | صِرف صدور بارنامه دلالت بر حمل ندارد، مگر اینکه اصطلاح Shipped On Board با نام و شماره سفر کشتی، روی بارنامه درج گردد و به امضاء مدیر شرکت حمل و نقل برسد. شما خریدار ایرانی میتوانید برای اطمینان بیشتر از صحت بارنامه، رونوشت رنگی بارنامه را از فروشنده خود درخواست نمایید. سپس اطلاعات بارنامه و حمل را با نماینده شرکت کشتیرانی یا شرکت حمل و نقل بینالمللی در مقصد، کنترل نمایید. اگر اطلاعات بارنامه و حمل را تأیید کردند، میتوانید مطمئن باشید که کالای شما حمل شده است. |
| بارنامه تمیز | Clean Bill of Lading | این اصطلاح وقتی روی بارنامه بیاید دلالت میکند بر اینکه محموله صحیح و سالم بارگیری شده و هیچ مشکلی نداشته است. البته شرکتهای حمل و نقل و خصوصاً خطوط کانتینری کشتیرانی از صدور اینچنین بارنامههایی امتناع میکنند، چون میتواند مسئولیت زیادی برای آنها به همراه داشته باشد. اما در خصوص حملهای کامیونی حتما بخواهید این اصطلاح روی بارنامه درج گردد. |
| محموله یا کالا | Cargo or Shipment | برای جابجایی کلیه محمولاتی که در سیستم حمل و نقل بینالمللی حمل میگردند، بیشتر این دو اصطلاح استفاده میگردد. |
| کالای خشک یا کالای معمولی | Dry Cargo | محمولاتی هستند غیر از گازها و مایعها و همچنین اینکه نیاز نیست در دمای خاصی یا تحت شرایط ویژه ای نگهداری یا حمل شوند. |
| کالای خطرناک | Dangerous Goods or Hazardous | محمولاتی هستند که اگر با شرایط ویژهای، بسته بندی، بارگیری و حمل نشوند، میتوانند برای انسان یا محیط زیست بسیار خطرناک باشند. مثل گازهای سمی، مواد منفجره یا هر چیز دیگری با درجه احتراق یا کشندگی بالا و غیره. |
| دستورات حمل | Shipping order or Shipping Instruction | بعد از اینکه صادرکننده، محموله خود را در کانتینر یا هر وسیله نقلیهای برای خروج از کشور بارگیری کرد، باید دستورات حمل خود را طی یک نامه رسمی با مهر و امضا مجاز به شرکت حمل و نقل بین المللی ابلاغ کند. این سند بسیار حائز اهمیت است و باید با نهایت دقت تکمیل و ارسال شود. |
| محل بارگیری کالا و آغاز عملیات حمل و نقل بین المللی | Port of loading Place of loading | این محل هم میتواند بندر باشد، مثل هامبورگ، شانگهای، بندر عباس و هم میتواند محلی در خشکی باشد، مثل تهران، مونیخ، پاریس |
| بندر تخلیه در مقصد یا آخرین بندر سر راهی | Port of discharge | اگر پایان عملیات حمل، بندرعباس اسکله شهید رجایی باشد، در تمام اسناد در قسمت Port of discharge باید نام بندر عباس اسکله شهید رجایی درج گردد. اگر بندر امام باشد، نام بندر امام، اگر بندر خرمشهر باشد، نام بندر خرمشهر باید درج گردد. |
| نقطه پایان عملیات حمل و نقل بینالمللی (درخشکی) | Final place of delivery | اگر این جمله در بارنامه بیاید به این معنا است که بعد از اینکه کالا به port of discharge رسید، باید توسط همان شرکت و یا شرکت حمل و نقل بینالمللی دیگری که نامش در اسناد آمده، به محلی در قلمرو گمرکی آن کشور انتقال پیدا کند. برای مثال: محموله به بندرعباس رسیده ولی در اسناد حمل final place of delivery تهران ذکر شده است. لذا کالا باید توسط یک شرکت حمل و نقل بینالمللی طبق قوانین به تهران حمل شود (ترانزیت شود). |
| شرح و توصیف کالا | Description of goods | هر جا این اصطلاح بیاید باید فرستنده کالا، نام کالای خود را به توصیف بیان کند و بهتر است HS CODE نیز اعلام گردد. |
| وزن خالص کالا | Net weight | به این معناست که وزن کالا بدون بسته بندی چقدر است. برای مثال اگر ۱۰۰۰ کارتن روغن خریدهاید، فقط وزن روغن داخل بطری ها حساب است نه چیز دیگر. یکی از موضوعاتی که قبلاً اشاره شد که شرکتهای بازرسی میتوانند برای شما کنترل کنند همین موارد است. یعنی وزن واقعی خالص کالا قبل از حمل طبق قرارداد منعقده. |
| وزن قانونی | Declaration of gross weight | وزن قانونی یعنی وزنی که طبق قانون برای مقاصد معین تعیین شده یا میشود. در قانون گمرک نیز این وزن عبارت از وزن ناخالص (وزن با ظرف) Gross Weight منهای وزن تقریبی (اوزان ظروف در قانون گمرک مشخص شده) ظرف. وزنی که به این ترتیب به دست میآید برای محاسبه حقوق گمرکی و عوارض ورودی در مواردی که این حقوق از روی وزن اخذ میشود به کار میرود. |
| وزن ناخالص کالا | GROSS WEIGHT | همان روغنی که عرض کردیم فرض کنید که در بطری های ۴۵۰ گرمی بسته بندی شده، بعد بطری ها در کارتن قرار داده شده و کارتن ها روی پالت جا گرفتهاند. حالا وزن محموله روغن، به اضافه وزن تمامی بسته بندیها میشود. در GROSS WEIGHT یکی از نکات مهم این است که وزن ناخالص برای شرکتهای حمل و نقل بسیار مهم است. چون باید طوری محموله را در وسیله حمل، بارگیری نمایند، که تعادل وسیله نقلیه در مسیر حمل حفظ شود. |
| ابعاد محموله | Dimension | طول x عرض x ارتفاع = حجم محموله اگر قرار است کالایی را در وسیله نقلیه ای بارگیری نمایید، باید ابعاد خارجی محموله بسته بندی شده خود را اندازه گرفته و ابعاد داخلی وسیله نقلیه را نیز از شرکت حمل و نقل بپرسید و محاسبه نمایید تا مطمئن شوید که چه تعداد از بستهها داخل وسیله نقلیه جا میگیرد که البته نباید از حد تناژ مجاز نیز فراتر رود. بارها مشاهده شده محموله به بندر بارگیری ارسال شده اما در زمان بارگیری وسائط حمل و نقل بینالمللی، مقداری از بار روی زمین مانده چون داخل کانتینر یا کامیون ترانزیت جا نشده است. |
| نام کشتی و شماره سفر | OCEAN VESSL / VOYAGE NO | اگر در نسخ اصلی بارنامه، نام کشتی و شماره سفر قید شده باشد، میتوان تقریباً اطمینان داشت که کالا توسط کشتی مورد نظر حمل خواهد شد، در غیر این صورت صرف صدور بارنامه بدون نام کشتی و شماره سفر دلالتی بر حمل کالا ندارد. |
| کرایه حمل | FREIGHT CHARGES | زمانی که حمل با فروشنده است و شما بخواهید از کرایه حمل کالایی با خبر شوید، میتوانید از فروشنده خود بخواهید که FREIGHT CHARGES را به شما اعلام کند، تا بفهمید آیا کرایه حملی که محاسبه میکند منطقی است یا دارد زیاد حساب میکند. در این صورت میتوانید چانه بزنید یا شرکت حمل و نقل خودتان را برای حمل معرفی نمایید. لذا بهترین راه این است که از شرکت حمل و نقل بخواهید کرایه حمل خود را ALL IN اعلام کند. چون معمولاً چندین آیتم در محاسبه کرایه حمل دخیل هستند. بنابراین رسماً اعلام کنید که غیر از هزینه فوق این شرکت هیچ هزینه دیگری پرداخت نخواهد کرد. |
| تی اچ سی | THC = TERMINAL HANDLING CHARGES | هزینههای ترمینالی برای بارگیری در مبدأ و تخلیه در مقصد که معمولاً مبدأ به عهده فروشنده و مقصد به عهده خریدار است، مگر اینکه توافق دیگری شده باشد. فرض کنید شما یک کانتینر کالا از فروشندهای در تیانجین چین خریداری کردهاید و او باید طبق قرارداد آن را به صورت CFR به بندرعباس اسکله شهید رجایی حمل کند. در اینجا THC تیانجین با فروشنده است و THC اسکله شهید رجایی بندرعباس با شماست که طبق تعرفه از شما دریافت میشود. |
| کرایه حمل قابل پرداخت در | FREIGHT PAYABLE AT | این اصطلاح محل پرداخت کرایه حمل را بر روی بارنامه مشخص میکند. محل پرداخت میتواند مبدأ باشد یا مقصد یا هر محل دیگری که با شرکت حمل و نقل بینالمللی قبل از حمل توافق شده است. |
| کرایه پیش پرداخت شده در | FREIGHT PREPAID AT | این اصطلاح معمولاً با نام بندر مبدأ در روی بارنامه دیده میشود و دلالت دارد بر اینکه فروشنده یا صادرکننده کرایه حمل را تا مقصد پرداخت کرده است. برای مثال: اگر شما از شانگهای تحت ترم CFR یک کانتینر لوازم ورزشی خرید کرده باشید، باید روی نسخ اصلی بارنامه قید شده باشد FREIGHT PREPAID AT SHANGHAI |
| شماره کانتینر | CONTAINER NO | اگر محموله شما با کانتینر از مبدأ حمل شده باشد شماره کانتینر باید روی بارنامه درج گردد. هر تعداد کانتینر که در یک بارنامه حمل شده است باید شماره آنها روی بارنامه به درستی قید گردند. کانتینر دارای ۴ حرف و ۶ رقم و یک چک دیجیت است که به حروف آن می گویند PREFIX که نشان دهنده مالک کانتینر است و به شمارههای آن میگویند CONTAINER NUMBER و هفتمین شماره یعنیCHECK DIGIT که بعد از شمارههای کانتینر میآید. این شماره توسط خطوط کشتیرانی جهت کنترل و چک کردن اصالت و صحت کانتینرهایشان استفاده میشود. برای مثال: شماره یک کانتینر شرکت کشتیرانی هپگ لوید کشور آلمان اینگونه است: HLXU365178-0 |
| شماره پلمپ | SEAL NO | تمام شرکتهای کشتیرانی و بعضی از صاحبین کالا پس از اینکه تشریفات گمرکی کالا تمام شد و محموله اجازهی بارگیری بر روی وسیله نقلیه را گرفته، یک پلمپ بر روی محل مشخصی از کانتینر الصاق میکنند. این عمل باعث خواهد شد که هیچ کس نتواند بدون شکستن پلمپ، کانتینر را باز نماید و اگر پلمپ باز شود، شخص تحویل گیرنده خواه انباردار باشد یا شرکت حمل و نقل مسئول خواهد بود. این پلمپ ها فقط با شکستن یا بریدن جدا خواهند شد. قبل از بارگیری کانتینر بر روی کشتی حتماً باید تمامی کانتینرها به پلمپ کشتیرانی الصاق گردند. چون باید پلمپ هر کانتینر در بارنامه قید گردد، تا صاحبین کالا مطمئن باشند کالایشان بدون دخل و تصرف حمل گردیده است. البته یک پلمپ هم گمرک خروجی مبدأ به کانتینر میزند که در بارنامه قید نمیگردد. |
| علائم و شماره ها | MARKS & NOs | این اطلاعات در اسناد حمل میآید و روی بسته قید میگردد و نشانگر این است که هر بسته حاوی چه علائمی هست. مثلا نام فرستنده، نام خریدار، شماره اعتبار اسنادی، شماره بسته ها و اطلاعات مربوط به خود کالا ازقبیل: خطرناک بودن، آتشزا بودن و یا شکستنی بودن و هر بارنامه باید محمولاتش طبق علائم و شماره های ذکر شده در اسناد، تخلیه گردد. اگر مغایرتی داشته باشد مغایرت گمرکی پدید میآید و شرکت حمل و نقل باید به گمرک و صاحب کالا پاسخگو باشد. |
| تعداد بارگیری و حمل بار حمل و نقل | SHIPPER’S LOAD COUNT AND SEAL | به این معنی است که بارگیری محموله، شمارش کالا و پلمپ کانتینر توسط فرستنده انجام شده است. معمولاً این اصطلاح در حمل های دریایی کانتینری روی بارنامه قید میگردد. در صورتی که کشتیرانی یا شرکت حمل و نقل بینالمللی کانتینر و پلمپ را سالم به مقصد برساند هیچ گونه مسئولیتی در صورت کسری محموله در مقابل گیرنده کالا متوجه او نخواهد بود و میگوید که فرستنده کالا را بارگیری کرده و بارنامه را هم تأیید کرده، لذا من هیچ مسئولیتی ندارم. |
| مناطق آزاد تجاری | FREE TRADE ZONE | مناطق آزاد تجاری عبارت از نواحی محصور و حفاظت شدهای است که معمولاً در کنار سواحل دریاها و یا مناطقی که از جهت حمل و نقل سریع کالاها دارای امتیازات و تسهیلات ویژهای میباشد ایجاد میگردد. سازمان UNIDO وابسته به سازمان ملل متحد مناطق آزاد تجاری را اینگونه تعریف میکند : «مناطق آزاد تجاری عبارتست از محرکهای در جهت تشویق صادرات صنعتی» |
| تجارت متقابل | Counter trade | تجارت متقابل قدیمی ترین شیوه مبادلات تجاری است. در این نوع معاملات معمولاً قراردادها و مقاوله نامههایی بین دو دولت انجام میپذیرد و بانکهای مرکزی دو دولت با افتتاح حسابهای ویژه نسبت به عملیات تجاری و مالی اقدام میکنند. |
| اسناد مثبته گمرکی | Positive customs documents | اسناد مثبته گمرکی به طور کلی اسنادی هستند که موید ورود کالا به ترتیب مجاز به کشور، انجام تشریفات قطعی گمرکی در خصوص آنها و ترخیص از گمرک با صدور سند و پرداخت کلیه وجوهی که به ورود قطعی کالا تعلق میگیرد، است. |
| اسناد نادرست | Incorrect documentation | منظور از اسناد نادرست، اسناد یا سیاهههایی است که در آن خصوصیات کالا صحیح و مختصرا ذکر نشده است و صاحب کالا از عدم تصریح خصوصیات به زبان دولت اقدام و کالای دیگری را با حقوق گمرکی و سود بازرگانی و عوارض کمتر اظهار کرده باشد. |
| اظهارنامه ورود یا خروج | Entry or exit statement | هر نوع اظهارنامهای که توسط شخص مسئول وسیله حمل و نقل یا نماینده او باید هنگام ورود یا خروج وسیله حمل و نقل به مقامات گمرکی ارائه شود و حاوی مشخصات لازم در ارتباط با وسیله حمل و نقل، مسیر سفر، بار، کالاهای توشهای و ملزومات، کارکنان و مسافرین است. |
| اظهارنامه مبدا | Statement of Origin | عبارت است از یک شرح مقتضی در رابطه با مبدا کالاهای ساخته شده که در موقع صدور آن ها توسط سازنده، تولید کننده، تهیه کننده، صادر کننده یا هر شخص صلاحیت دار دیگری در فاکتور تجاری یا هر سند دیگری که مربوط به کالاها باشد، ذکر میشود. |
| اعلامیه ارز | Currency Declaration | سندی است که بانک مبلغ ارز انتقال یافته جهت خرید کالا و ارز ریالی و تاریخ گشایش اعتبار آن را نشان میدهد. |
| بار انداز | Launcher | محل سرپوشیدهای است که یک یا چند طرف آن دیوار نداشته و کالا ها به منظور محفوظ ماندن از برف و باران و تابش منظم آفتاب در آنجا نگه داشته میشود. |
| بارنویسی | Writing | مامورین مخصوص موقع تخلیه کالا از وسائط نقلیه، به تدریج ریز آن را مینویسد تا بعدا با بارنامه و مانیفست تطبیق داده شود. |
| ترانشیب | Transcendence | عبارتست از روش گمرکی که به موجب آن کالاها تحت نظارت گمرک از یک وسیله حمل و نقل ورودی به یک وسیله حمل و نقل خروجی (صدور) در حوزه یک دفتر گمرکی که آن دفتر در عین حال دفتر گمرکی توام برای ورود و صدور است، انتقال داده میشود. |
| تعهد ترانزیت | Transit Commitment | سندی است که توسط گمرک تنظیم میشود و به موجب آن اجازه داده میشود که کالاها به طور ترانزیت گمرکی بدون پیش پرداخت حقوق و عوارض ورودی حمل شوند و معمولا حاوی کلیه مشخصات لازم برای تعیین حقوق و عوارض ورودی در مورد مقتضی و یک تعهد تضمین شده مبنی بر ارائه کالا یا مهر و موم گمرکی و سیم و سرب دست نخورده به دفتر گمرکی مقصد است. |
| درابک | Drabak | عبارت است از مبلغ حقوق و عوارض ورودی که به موجب روش درابک مسترد میشود. |
| دمپینگ | Dumping | عبارت است از عرضه کالا با قیمتی کمتر از هزینه نهایی تولید آن یا با استفاده از سوبسیدهای غیر عادی در یک بازار خارجی. |
| سود بازرگانی | Commercial Profits | علاوه بر حقوق گمرکی وجوهی نیز تحت عنوان سود بازرگانی طبق مصوب هیئت وزیران به استناد قانون انحصار تجارت خارجی، قانون امور گمرکی و قانون مقررات صادرات و واردات از برخی کالاهای وارداتی اخذ میشود که به آن سود بازرگانی گفته میشود. فلسفه وضع سود بازرگانی جدا از حقوق گمرکی، صرفا به این لحاظ بوده که هرگاه دولت لازم بداند که به منظور حمایت از تولیدات یا صنایع کشور میزان آن را تغییر دهد در حالی که اگر این وجوه، کلا در قالب حقوق گمرکی وصول میشود. بر طبق قانون میبایست مجلس آن را تعیین کند لذا هر تغییر احتمالی آن مستلزم انجام مقدمات و طی تشریفات متداول و صرف زمان نسبتا زیادی بود در حالی که این وجوه ممکن است هر سال محتاج تغییر باشد، لذا با تصویب هیئت دولت این تغییر با سهولت انجام میگیرد. |
| فله | Bulk | به کالاهایی که بدون لفاف در واگنها یا کامیونهای اتاقدار و یا کشتی حمل میشود فله میگویند. کالاهایی مانند شکر، گندم، حبوبات، علوفه و از این قبیل به صورت فله حمل میشوند. |
| کابوتاژ | Cabotage | عبارت است از حمل کالا از یک بندر کشور به بندر دیگر و همچنین از یک گمرک به گمرک دیگر که از راه کشور هم جوار صورت میگیرد. برای کابوتاژ تشریفات گمرکی لازم است و دو نوع اظهارنامه دارد که یکی هنگام خروج کالا از بندر یا مرز تنظیم میشود و یکی هم هنگام ورود به گمرک مرز یا بندر. |
| کارنه آ.ت.آ | Karna ATA | مدرک ورود موقت بینالمللی است که اگر شخص یا شرکتی کالایی به صورت ورود موقت برای شرکت در نمایشگاهها یا تاسیس نمایشگاه وارد نکند و یا نمونه هایی برای ارائه به مشتریان وارد کند، به موجب این مدرک نیازی به انجام تشریفات گمرکی مربوط به ورود موقت نخواهد داشت. |
| کارنه دو پاساژ | Carne Two Passages | کارنه دو پاساژ در حقیقت گذرنامه وسیله حمل و نقل جادهای است که به عنوان ورود موقت به کشور یا کشورهایی مسافرت میکند، ممکن است برای حمل کالا اشخاص یا به عنوان اتومبیل سواری برای گردش یا انجام امری که در نظر است موقتا برای ورود به کشوری از آن استفاده شود. |
| کالای ضبطی در گمرک | Customs seized goods | ضبط کالا در گمرک در مواردی است که کالا ممنوع الورود یا غیر مجاز بوده با نام و مشخصات صحیح اظهار شده باشد و گمرک سه ماه به صاحب کالا فرصت داده باشد که کالا را از کشور اعاده کند. ولی صاحب کالا اقدامی نکند در این صورت بعد از انقضای سه ماه مذکور کالا اصطلاحا ضبط میشود. همچنین بعد از ضبط، به صاحب کالا دو ماه وقت داده میشود که اگر شکایتی دارد به دادگاه شهرستان تسلیم کند. در غیر این صورت و گذشت دو ماه مذکور اصطلاحا کالا ضبط قطعی شده، یعنی به مالکیت دولت در میآید. |
| کالای متروکه | Abandoned goods | کالای متروکه کالایی است که صاحب آن، آن را ترک کرده باشد؛ یعنی به هر دلیل به سراغ کالا برای ترخیص نرفته یا اگر مراجعه کرده در ارائه اسناد با مدارکی که لازم است تاخیر کند، مدتی که بعد از انقضای آن کالا متروکه میشود. چهار ماه از تاریخ اولین قبض انبار در فرودگاهها دو ماه است هرگاه در این مدت اقدامی برای ترخیص نشود، کالا متروکه میشود. چنانچه صاحب کالا برای عدم مراجعه و ترخیص کالا عذر موجهی داشته باشد، میتواند با تنظیم درخواست و ارائه آن به گمرک، تقاضا کند که مدت یاد شده حداکثر چهار ماه دیگر تمدید شود. |
| کالای مرجوعی | Reference goods | کالای مرجوعی کالا هایی است که: به عنوان واردات موقت قبلا به کشور وارد میشوند و در پایان مهلت ورود موقت برای اعاده از کشور اظهار و تحت عنوان کالای مرجوعی شناخته میشوند. به دلیل ممنوعیت یا غیرمجاز بودن تطبیق با استانداردهای اجباری (در مورد آن دسته از کالا ها که ورودشان مستلزم رعایت استاندارد اجباری است) یا به طور کلی عدم احراز شرایط قابل ترخیص نیستند به همین لحاظ از کشور باید مرجوع شوند. |
| کالاهای توشه ای و ملزومات | Luggage goods and supplies | عبارت است از کالاهای اختصاص یافته برای مصرف توسط مسافران و کارکنان کشتیها، هواپیماها یا قطارها. این کالاها ممکن است فروخته شده یا نشده باشد. |
| هزینههای گمرکی | Customs costs | هزینههای گمرکی وجوهی هستند که میزان و چگونگی وصل آن ها با تصویب هیئت وزیران برای تخلیه، باربری، انبارداری، آزمایش، تعرفه بندی، بدرقه کالا، خدمات فوق العاده و نظایر آن تعیین و به وسیله گمرک وصول میشود. بعضی از این هزینه ها در اظهار نامههای گمرکی و قبل از این هزینهها در اظهارنامههای گمرکی و قبل از اظهار، محاسبه و منظور میشوند و برخی به موجب قبض درآمد و جدا از اظهارنامه وصول میشوند. (نظیر هزینه خدمات فوق العاده، هزینه آزمایش کالا، هزینه تعرفهبندی و هزینه بدرقه کالا) |
| نظارت گمرکی | Customs supervision | یعنی اقدامی برای تضمین اجرای قوانین و مقرراتی که گمرک مسئول اجرای آن هاست به عمل میآید. |
| مانیفست | Manifesto | فهرست محمولات یک کشتی، یک قطار یا یک کاروان از کامیونهایی را میگویند که بیشتر از یک بارنامه دارند و میتوان آن را فهرست کل کالا خواند که حاوی ریز کلیه برنامههای مربوط به محموله است. این فهرست کل زمانی عرضه میشود که محموله تجاری به گمرک مقصد میرسد. |
| مانیفست محموله | Cargo Manifesto | فهرستی از کالاهای تشکیل دهنده محموله بار که در یک وسیله حمل و نقل یا در یک واحد حمل و نقل حمل میشوند. مانیفست محموله بار که به این ترتیب حاوی مشخصات بازرگانی مربوط به کالاها از قبیل شمارههای اسناد حمل، نام صادرکننده و گیرنده کالا، علامت و شماره تعداد و نوع بسته بندی، مقدار و شرح کالا باشد و ممکن است به جای اظهارنامه محوله بار به کار رود. |
| کنوانسیون کیوتر | The Qutter Convention | اصطلاحی است که عموما در ارتباط با کنوانسیون بینالمللی برای ساده کردن و هماهنگ کردن روشهای گمرکی به کار برده میشود. |
| کنوانسیون ا.تی.ا | ATA Convention | اصطلاحی است که عموما در ارتباط با کنوانسیون گمرکی در هر بار ا.تی.ا برای ورود موقت کالا به کار برده میشود. |
| کنوانسیون نایروبی | Nairobi Convention | اصطلاحی است که عموما در ارتباط با کنوانسیون بینالمللی همکاری متقابل اداری به منظور پیشگیری تجسس و کیفر تخلفات گمرکی به کار برده میشود. |
| ترخیصیه | DELIVERY ORDER | برگ حواله، ترخیصیه یا حواله نامه ترخیص، سندی است خطاب به حمل کننده . یا انباردار، که در آن از اشخاص مزبور درخواست میشود کل کالا یا مقدار معینی از آن را به شخص نام برده در سند یا حامل آن تحویل دهند. |
| ضمانت نامه | Performance Bank Garantee | اگر هنگام خرید کالا از منبع جدید، امکان تحقیق و بررسی در مورد توانایی تولیدی، فنی و وضعیت مالی فروشندگان و بازدید از محل کارخانه و فروشنده کالا وجود ندارد، در صورت لزوم به منظور حسن اجرای تعهدات فروشنده و یا تضمین کیفیت کالای مورد معامله هنگام عقد قرارداد ضمانتنامهی حسن انجام کار (PBG) از فروشنده دریافت میشود. تاریخ و نحوهی آزاد شدن این ضمانت نامه در قرارداد قید میگردد. |
| استریپ | strip | به تخلیه کالا از کانتینر و انتقال به کامیون است که معمولا توسط لیفتراک انجام میگیرد. |
| استافینگ | stuffing | به تخلیه کالا از کامیون و بارگیری یا انتقال آن به کانتینر گفته میشود که معمولا توسط لیفتراک انجام میشود. در این فعالیت، بار از درون کانتینر تخلیه شده و Stuffing یعنی بار دوباره داخل کانتینر پر شده که توسط دستگاه های مجهز و نیروهای متخصص در پایانه های کانتینری و غیر کانتینری و انبارها انجام میشود. |
۰ دیدگاه